Dlaczego ten wybór jest dziś realnym dylematem
Do połowy 2025 wybór był prosty: ChatGPT Enterprise albo nic. Modele open-source były gorsze, hardware drogi, a wdrożenie wymagało zespołu ML. W 2026 sytuacja się odwróciła. Llama 3 70B osiąga jakość zbliżoną do GPT-4 w większości zadań biznesowych. RTX 4090 kosztuje ~10 tys. zł i mieści model 7-8B. Ollama upraszcza wdrożenie do jednego polecenia.
Dla kancelarii, gabinetów, firm finansowych i sektora publicznego pojawiło się realne pytanie: wysłać dane do OpenAI czy postawić AI u siebie?
ChatGPT Enterprise — co dostajesz
Microsoft, OpenAI i Anthropic sprzedają Enterprise SLA z gwarancjami:
- Dane nie są używane do trenowania modeli.
- Szyfrowanie w transporcie i w spoczynku.
- SOC 2 Type 2, ISO 27001, HIPAA BAA (US).
- Logi dostępne dla administratora.
- SSO i zarządzanie użytkownikami.
Cennik OpenAI dla ChatGPT Enterprise to ok. 60 USD / użytkownik / miesiąc (negocjowane, minimum zespołu). Microsoft 365 Copilot to 30 USD / użytkownik / miesiąc dodatkowo do licencji M365. Claude Team to ok. 25 USD / użytkownik.
Dla 30-osobowej firmy: ChatGPT Enterprise to ~21 600 USD / rok, Copilot to dodatkowe ~10 800 USD / rok.
Llama 3 lokalnie — co dostajesz
Llama 3 (8B lub 70B) od Mety, na licencji pozwalającej na komercyjne użycie do 700 mln użytkowników miesięcznie. Mistral, Qwen, DeepSeek — alternatywy bez ograniczeń.
Hardware (jednorazowy koszt):
- Llama 3 8B — RTX 4090 24GB, serwer ~15-25 tys. zł.
- Llama 3 70B — A100 40GB lub H100, ~150-250 tys. zł, albo wynajem GPU w Hetzner / OVH (~5-15 zł/godz.).
- Mixtral 8x7B — 2x RTX 4090, ~25-35 tys. zł.
Stack open-source:
- Ollama lub vLLM — uruchamianie modeli.
- Open WebUI — interfejs jak ChatGPT, z SSO.
- LangChain lub LlamaIndex — RAG, integracje.
- Qdrant lub Weaviate — wektorowa baza dla RAG.
RODO art. 32 — co mówi prawo
Artykuł 32 wymaga "odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych" zapewniających bezpieczeństwo przetwarzania. W praktyce dla AI oznacza to:
- Ocena ryzyka: czy dane osobowe lecą do podmiotu trzeciego (USA)?
- Umowa powierzenia (DPA): musi istnieć z OpenAI / Microsoft / Anthropic.
- Transfer poza EOG: wymaga klauzul standardowych SCC lub Data Privacy Framework.
- Logi i audyt: kto, kiedy, jakie dane przetwarzał.
ChatGPT Enterprise dostarcza DPA i deklaruje zgodność z DPF (US). Ale: w sporze sądowym musisz udowodnić, że dane nie trafiły do trenowania ani do US Government (problem Schrems II wciąż żyje).
Lokalny Llama 3 eliminuje cały ten temat: dane nigdy nie opuszczają Twojej infrastruktury. Audyt RODO sprowadza się do wewnętrznych zabezpieczeń serwera.
NIS2 — kontrola dostawców
NIS2 (wdrożona w PL w 2025) wymaga od podmiotów kluczowych i ważnych:
- Zarządzania ryzykiem łańcucha dostaw IT.
- Oceny dostawców usług chmurowych.
- Procedur reagowania na incydenty z udziałem dostawców.
OpenAI i Anthropic to dostawcy spoza UE. To nie blokuje współpracy, ale wymaga dodatkowej dokumentacji, klauzul kontraktowych i procedury awaryjnej "co zrobimy, jeśli OpenAI ma awarię 24h albo zmieni licencję". Lokalne AI redukuje ten obszar do zera.
Jakość — gdzie kończy się przewaga GPT-4
Benchmarki (MMLU, HumanEval, MATH) z połowy 2026 pokazują:
- GPT-4 Turbo: ~86-88% MMLU, najlepszy w skomplikowanym rozumowaniu i kodowaniu.
- Llama 3 70B: ~82-83% MMLU, dorównuje w generowaniu tekstu, RAG, klasyfikacji, podsumowaniach.
- Llama 3 8B: ~68-70% MMLU, słabszy w rozumowaniu, ale wystarczający dla wielu workflow firmowych.
Dla 80% zadań biznesowych (drafty pism, podsumowania, klasyfikacja maili, odpowiedzi na FAQ z bazy wiedzy) różnica jest niewyczuwalna. Dla zadań wymagających kreatywnego rozumowania (research strategiczny, kod) GPT-4 nadal prowadzi.
Próg opłacalności — kiedy on-prem ma sens
Punkt przecięcia kosztów (rough math):
| Liczba użytkowników | ChatGPT Enterprise / rok | Llama 3 70B on-prem (3 lata) |
|---|---|---|
| 10 | ~28 tys. zł | ~250 tys. zł (sprzęt+wdrożenie+utrzymanie) |
| 30 | ~85 tys. zł | ~250 tys. zł |
| 50 | ~140 tys. zł | ~280 tys. zł |
| 100 | ~280 tys. zł | ~320 tys. zł |
Punkt równowagi to ok. 80-100 użytkowników w okresie 3 lat. Poniżej — SaaS jest tańszy. Powyżej — lokalne AI wygrywa kosztowo, i to bez doliczania wartości "dane nie wychodzą z firmy".
Kiedy wybrać które
Idź w ChatGPT Enterprise / Copilot, jeśli:
- Masz mniej niż 50 użytkowników i krótki horyzont planowania.
- Dane są niewrażliwe (marketing, ogólne pisma, prezentacje).
- Nie masz wewnętrznego IT do utrzymania serwera GPU.
- Potrzebujesz najwyższej jakości w rozumowaniu (kod, research).
Idź w lokalnego Llama 3, jeśli:
- Pracujesz z danymi wrażliwymi (akta klientów, dane medyczne, dane finansowe).
- Masz powyżej 50 użytkowników aktywnych.
- Wymagasz pełnej kontroli nad modelem i logiem zapytań.
- Twój regulator (KNF, UODO, NIS2) wymaga rygorystycznej kontroli dostawców.
Wariant hybrydowy
W praktyce większość naszych klientów wybiera hybrydę:
- Copilot lub ChatGPT Enterprise dla 80% codziennych zadań (mail, prezentacje, ogólny research).
- Lokalny Llama 3 z RAG-iem dla danych wrażliwych (akta, dokumentacja prawna, dane medyczne, kod własny).
To pozwala mieć szybkość wdrożenia SaaS tam, gdzie nie ma ryzyka, i bezpieczeństwo on-prem tam, gdzie jest.
Co dalej
Jeśli zastanawiasz się, który wariant pasuje do Twojej firmy, umów konsultację AI on-premise. Zrobimy audyt typów danych i procesów, policzymy realny koszt obu wariantów i pokażemy, gdzie warto zacząć od pilota. Jeśli wolisz na razie poczytać o automatyzacjach AI, zacznij od AI automation i workflow.
